Sistem Düşüncesi – bir beceri olarak…

“Sistem”le çok işimiz olduğu için üzerinde çok düşünmek zorunda kaldık. Bugün sanırım, 70-80’lere göre üzerinde daha çok söz edebiliyoruz. Özellikle “Sistem Düşüncesi” dersi de oluştuktan sonra…

ODTÜ Endüstri Mühendisliği Bölümünün Endüstri Mühendisliği Lisans Programında ABET’in istediklerinden fazla olarak tanımlanan özelliklerden birinin sistem düşüncesi olduğunu görüyoruz. Alınan eğitimde “sistem düşüncesi” üzerinde yoğunlaşmış olmanın mesleki yaşamımızı önemli ölçüde etkilediğine inanmakla birlikte bu farklılaştırma çabasının uygulamadaki karşılıklarını belirleyebilmenin pek kolay olmadığını düşünüyorum. Peki, yapılabilecek hiç mi bir şey yok? Ben en azından Linkedin’e baktım…

Çünkü Linkedin; oluşturduğunuz profillerde sahip olduğunuz ya da edindiğiniz becerileri ve uzmanlıklarınızı tanımlamaya izin veriyor. Bunun sonucunda bölümümüz mezunlarının tanımladığı beceri listesindeki (Linkedin’deki İngilizce tanımlarıyla) oranlar ve aynı beceriler için genel ODTÜ ortalamaları şöyle :

What they are skilled atIE %ODTÜ %
Project Management4220
Management3015
Project Planning2913
Microsoft Office2621
Business Strategy2410
Supply Chain Management243
Analytical Skills217
Strategic Planning199
Industrial Engineering191
Business Analysis194
Data Analysis176
Matlab1610
Business Process Improvement163
Business Development168
Strategy155

Mezunlarımızın Linkedin profili oluşturmaya ve burada becerilerini tanımlamaya gösterdikleri özenden büyük ölçüde etkilendiğinden bu listenin doğru sonuçları yansıtmayacağı açıktır. Fakat sonuçta bunlara özen gösterenlerin beyanları da bu tabloyu oluşturmaktadır. Bu tablonun mezunlarımızın tanımlamaya eğilimli oldukları özelliklerinin gözetilmesi açısından bir değeri ayrıca vardır. Fakat biz bu işe “sistem düşüncesi”nin yerini anlamak için girişmiştik. İlk 15 beceri arasında yer almayan becerileri özel olarak arattırınca buluyorsunuz.

Bu nedenle, ayrıca “Systems Thinking”e de baktık: IE için oran %1,06 çıktı. ODTÜ için ise %0,06’lık bir oran ile karşılaştık. Sayısal olarak ODTÜ’nün 100.000’e yakın ODTÜ mezunu içinde “sistem düşüncesi”ni becerileri arasında belirten 59 kişiden 33’ü bölüm mezunumuzdur.
Yani bölüm mezunlarımızdan ancak %1’i bu becerisinin “kıymet-i harbiye”sinin olacağını düşünmüş.
“Systems Thinking” becerisini belirtme oranları İTÜ, Boğaziçi ve Bilkent’te sırasıyla %0,12; %0,26; %0,00

Öyle görünüyor ki, iş dünyasında böyle bir beklenti yeterli düzeyde oluşmamış. Belki de farkındalığı sağlamak için bizim bir şeyler yapmamız gerekiyordur…